Fundusz inwestycyjny – co to jest? 

Najprostszym wytłumaczeniem tego na pozór skomplikowanego terminu jest definicja, iż są to po prostu zebrane od ludzi pieniądze, które zgadzają się oni powierzyć firmie inwestycyjnej, w celu ich pomnożenia.  Każda tego rodzaju firma, czyli fundusz ma swój statut,  według którego działa. Celem funduszu jest wspomniane tu pomnożenie pieniędzy poprzez ich inwestowanie, najczęściej w różnego rodzaju papiery wartościowe, czyli akcje, obligacje. Firma powiększa swoje aktywa, czyli zarabia dla nas i dla siebie. Można  inwestować osobiście, albo skorzystać z oferty funduszu, któremu powierzamy pieniądze, a tam specjaliści od finansów zgodnie ze swoją wiedzą i intuicją inwestują, generując dla inwestorów zyski. 

Jak to dokładnie działa?

Otóż osoba fizyczna, czyli zwykły szary człowiek zaoszczędził ciężko pracując pewną kwotę pieniędzy. Lokata bankowa nie przynosi mu już zadowalających go zysków. Chciałby pieniądze szybciej pomnożyć. Obligacje i nieruchomości nie będą dla niego odpowiednią inwestycją. To nie rokuje dużych i szybkich zysków. Ale akcje – tak. Wobec tego udaje się do wybranego przez siebie funduszu inwestycyjnego i tam za swoje pieniądze nabywa jednostki uczestnictwa. Pieniądze wędrują na konto firmy i od tej pory to zarząd funduszu nimi obraca, decydując jak, gdzie i kiedy pieniądze te zainwestować. Tak więc szary człowiek wpłacający pieniądze do funduszu staje się jakby współwłaścicielem masy majątkowej firmy, którą jednak zarządzać nie może. 

Klient funduszu nie musi jednak martwić się zbytnio o to, czy jego pieniądze są rozsądnie inwestowane. Oczywiście ryzyko istnieje zawsze, szczególnie, gdy nadchodzi kryzys, ale na rynku funkcjonują  różne rodzaje funduszy i można spośród nich wybrać takie, które niosą ze sobą mniejsze ryzyko utraty wpłaconych przez nas środków. Do wyboru są fundusze małego i dużego ryzyka.  Klienta chroni nie tylko firmowy statut, z którym może się on zapoznać jeszcze przed podjęciem decyzji o nabyciu jednostek uczestnictwa, ale również  przepisy państwowe, które nakazują funduszom inwestowanie „rozsądne”, czyli ograniczające ryzyko utraty dużej części aktywów.  Są to limity procentowego zaangażowania w różne rodzaje papierów wartościowych w stosunku do aktywów funduszu.  Tak zwany portfel inwestycyjny musi być zróżnicowany, to znaczy zawierać inwestycje w różnorodne papiery wartościowe. Ogranicza się w ten sposób ryzyko strat finansowych. Można powiedzieć, że stosuje się tu popularne polskie przysłowie, które mówi, że nie wkłada się wszystkich jajek  do tego samego koszyka.  Innymi słowy nie inwestuje się wszystkich pieniędzy w jeden rodzaj np. akcji.

Organami funduszu są:

  • Założyciel funduszu, czyli Towarzystwo  Funduszy Inwestycyjnych, które zarządza funduszem i pobiera za to opłatę. Nalicza się ją procentowo od 0 do 4 % rocznie. Istnieje też maksymalna kwota (limitowany koszt operacyjny), jaką towarzystwo może obciążyć fundusz i jest ona zapisana w statucie danego funduszu. 
  • Drugim organem jest depozytariusz, czyli bank przechowujący aktywa funduszu, obliczający wartość jednostek uczestnictwa. Bank kontroluje prawidłowość  funkcjonowania funduszu. Uczestnicy funduszu i ich interesy są przez niego reprezentowane.
  • Natomiast agent transferowy zajmuje się rejestrem , czyli bazą danych uczestników funduszu, a także ich obsługą, to jest  przyjmowaniem zleceń, potwierdzaniem wpłat, udzielaniem informacji.

Historia powstania funduszy inwestycyjnych sięga XIX wieku. 

Robert Fleming – szkocki księgowy- po powrocie z Ameryki w 1870 roku, założył wraz z przyjaciółmi Szkocko-Amerykański Trust Inwestycyjny. Jednak największy rozkwit działalności funduszy inwestycyjnych przypada na początek XX wieku. W Ameryce i Europie zainteresowanie funduszami inwestycyjnymi wciąż rośnie. Ten sposób inwestowania jest popularny nawet wśród średniozamożnych rodzin. W młodej polskiej demokracji i gospodarce fundusze dopiero zdobywają rynek. Pierwsze polskie fundusze inwestycyjne to lata dziewięćdziesiąte XX wieku. W Polsce pojawiły się również Narodowe Fundusze Inwestycyjne, ale jest to zupełnie inny rodzaj funduszy. Niektóre z NFI działają do dziś, często pod inną nazwą.